Frontline raporu: Kazakhstan, Rus savaş makinesine kritik bir tedarik rotasını yeni ihracat kontrolleriyle kesti. Bugün, Orta Asya’dan önemli bir haber var. Kazakhstan, Rusya yönündeki tutumunda daha keskin bir kayma işareti veren kararlı bir adım attı. Sıkı sınır kontrolü uygulayarak, Rus yaptırım kaçakçılığına sessiz destek süresinin bittiğini açıkça belirtiyor. Yeni ihracat lisanslama ve izleme kuralları Kazakhstan, en az bir yıl geçerli olacak yeni ihracat kuralları getirdi; bu kurallar, ikili kullanım malzemelerinin Rusya’ya yeniden ihracatını sınırlamayı ve yaptırım kaçakçılığı riskini azaltmayı hedefliyor. Yeni kurallar kapsamında geniş bir ürün yelpazesi artık zorunlu ihracat lisansına tabi, Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık’tan ithal edilen mallar ise artırılmış izleme altına alınıyor ve açıkça Rusya’ya yeniden ihracatı yasaklanıyor. Kazakhstan resmi olarak Batı yaptırımlarına katılmasa da, düzenleyici çerçevesini açıkça onlarla hizalıyor. Bu adım, Kazakhstan’ın tekne, zırhlı ve topçu araçları, makineli tüfek, gece görüş ekipmanı, el bombası, torpido ve koruyucu donanım üretimi gibi yüksek sanayi kapasitesine sahip olması nedeniyle özellikle önemli. Bu tür ürünlerin Rusya’ya ihracatını kamuoyunda kabul etmemiş olsa da, Kazakhstan artık Moskova’nın savaş ekonomisi için izin verici bir geçiş merkezi olmaya istekli olmadığını belirtiyor. Savunma ihracatı, tedarik söylentileri ortasında askıya alındı. Bu kararın Kremlin için özellikle acı verici olmasının nedeni, artık kesintiye uğratılan şey. Rusya’nın Ukrayna’ya tam ölçekli işgalinin ardından, yaptırımlar Moskova’yı Kazakhstan savunma sanayisini uyumlu bir tedarikçi olarak daha aktif aramaya itti. Raporlara göre, Rusya en son Kazakhstan şirketlerinden top mermileri, havan mühimmatı, roketler ve hatta zırhlı personel taşıyıcıları satın almayı planlamıştı. Kazakhstan Sanayi ve Altyapı Geliştirme Bakanlığı bu tür anlaşmaları onaylamadığını reddetse de, hükümetin tüm savunma ihracatına bir yıllık durdurma ilanı belirsizliği ortadan kaldırdı. Pro‑Rus girişimler iddia edilen tedarik belgelerini yayımlamaya çalışsa da, bu transferlerin devam ettiğini doğrulayamadı. Sonuç olarak, bu durdurma, Rusya’nın geleneksel tedarik zincirlerinin zaten aşırı baskı altında olduğu bir dönemde Kazakhstan’ı güvenilir bir yedek tedarikçi konumundan çıkardı. Çift‑kullanımlı malların kaçakçılığı ölçeği Gerçek stratejik darbe, yalnızca tamamlanmış silahlarda değil, çift‑kullanımlı mallara yönelik Kazakhstan’ın sıkı denetiminde yatıyor. Yıllarca Kazakhstan, Batı ülkeleri ya da Çin’den temin edilen kritik bileşenleri yeniden ihraç ederek Rusya’nın yaptırım kaçakçılığı ağında merkezi bir rol oynadı. Bu maddeler kağıt üzerinde sivil olsa da modern savaş için vazgeçilmez. Mikroçipler ve yarı iletkenler buna örnek; Kazakhstan’ın bu bileşen ihracatı 2021’de sadece 245.000 dolar iken 2022’de 18 milyon doların üzerine çıktı, kendi ithalatı ise
Fotoğraf Kaynağı: Kaynak: Euromaidan Press
